Atrovent
Atrovent® / Ipatropiumbrómíði
Innúðalyf, gefið með friðarpípu 0,25 mg/ml, 0,5 mg í 2 mL plastlykkju.
Innúðalyf, gefið með friðarpípu 0,25 mg/ml, 0,5 mg í 2 mL plastlykkju.
Notkun
- Til að koma í veg fyrir afturkræfa berkjukrampa hjá sjúlingum með astma (asthma bronciale).
- Til að koma í veg fyrir afturkræfa berkjukrampa hjá sjúlingum með langvinna lungnateppu ásmamt afturkræfum berkjukörmpum.
Verkun:
Ipratropiumbrómíð er fjórgild amína með andkólínvirka (parasympatólýtíska) eiginleika. Forklínískar rannsóknir hafa sýnt fram á að ipratropiumbrómíð hamlar viðbrögð af völdum vagustaugar með því að blokka losun asetylkólíns. Andkólínvirk lyf hindra aukningu á styrk Ca++ innan frumu sem kemur vegna milliverkunarinnar milli asetýlkólíns og múskarínviðtaka í sléttum vöðvum berkja. Losun Ca++ verður fyrir tilstilli annars boðbera sem samanstendur af IP3 (inositol trifosfat) og DAG (diacylglycerol).
Berkjuvíkkandi áhrif eftir innöndun Atrovent (ipratropiumbrómíðs) eru fyrst og fremst staðbundin og sértæk fyrir líffæri (organspecific) og eru ekki altæk (systemic).
Ipratropiumbrómíð er fjórgild amína með andkólínvirka (parasympatólýtíska) eiginleika. Forklínískar rannsóknir hafa sýnt fram á að ipratropiumbrómíð hamlar viðbrögð af völdum vagustaugar með því að blokka losun asetylkólíns. Andkólínvirk lyf hindra aukningu á styrk Ca++ innan frumu sem kemur vegna milliverkunarinnar milli asetýlkólíns og múskarínviðtaka í sléttum vöðvum berkja. Losun Ca++ verður fyrir tilstilli annars boðbera sem samanstendur af IP3 (inositol trifosfat) og DAG (diacylglycerol).
Berkjuvíkkandi áhrif eftir innöndun Atrovent (ipratropiumbrómíðs) eru fyrst og fremst staðbundin og sértæk fyrir líffæri (organspecific) og eru ekki altæk (systemic).
Frábendingar:
Ofnæmi fyrir virka efninu ipatropiumi og atrópíni, öðrum atrópínafleiðum eða einhverju hjálparefna (NaCl).
Ofnæmi fyrir virka efninu ipatropiumi og atrópíni, öðrum atrópínafleiðum eða einhverju hjálparefna (NaCl).
Varúð:
Óvæntur (paradox) berkjukrampi: Atrovent getur eins og önnur innöndunarlyf valdið óvæntum berkjukrömpum, sem geta verið lífshættulegir. Ef óvæntir berkjukrampar koma fyrir á að stöðva meðferð með Atrovent þegar í stað og skipta í aðra viðeigandi meðferð.
Augnkvillar: Gæta skal varúðar hjá sjúklingum sem eiga á hættu að fá þrönghornsgláku.
Við meðferð er mikilvægt að lyfið berist ekki í augun. Þetta á sérstaklega við um sjúklinga sem eiga á hættu að fá gláku. Ef hárfínir dropar af ipratropiumbrómíði, einu sér eða í samsetningu með beta-2-örva, komast í snertingu við augun geta komið fram augnkvillar svo sem ljósopsstæring, hækkaður augnþrýstingur, þrönghornsgláka eða verkir í auga.
Verkir og óþægindi í augum, þokusýn, ára í auga eða litablettir í tengslum við roða í augum vegna vökvasöfnunar í táru eða bjúgs í glæru, geta verið merki um bráða þrönghornsgláku. Komi fram fleiri en eitt þessara einkenna á að hefja meðferð með ljósopsþrengjandi augndropum (miotic eyedrops) og sjúklingur á strax að hafa samband við sérfræðing.
Sjúklingar eiga að fá ítarlegar leiðbeiningar um rétta notkun Atrovent innöndunarlausnar. Sérstaklega skal benda þeim á að forðast að lausnin berist í augun. Mælt er með að lausnin sé gefin um munnstykki. Sé það ekki hægt og öndunargríma notuð verður hún að passar vel. Sérstaklega skal benda sjúklingum sem eiga á hættu að fá gláku að verja augun.
Nýru og þvagfæri: Gæta skal varúðar hjá sjúklingum sem eru með teppu í þvagrás, t.d. blöðruhálskirtilsstækkun eða þrengsli í blöðruhálsi.
Truflanir á maga- og þarmahreyfingum: Sjúklingar með slímseigjusjúkdóm (cystic fibrosis) geta átt meiri hættu á að fá truflanir á maga- og þarmahreyfingum.
Óvæntur (paradox) berkjukrampi: Atrovent getur eins og önnur innöndunarlyf valdið óvæntum berkjukrömpum, sem geta verið lífshættulegir. Ef óvæntir berkjukrampar koma fyrir á að stöðva meðferð með Atrovent þegar í stað og skipta í aðra viðeigandi meðferð.
Augnkvillar: Gæta skal varúðar hjá sjúklingum sem eiga á hættu að fá þrönghornsgláku.
Við meðferð er mikilvægt að lyfið berist ekki í augun. Þetta á sérstaklega við um sjúklinga sem eiga á hættu að fá gláku. Ef hárfínir dropar af ipratropiumbrómíði, einu sér eða í samsetningu með beta-2-örva, komast í snertingu við augun geta komið fram augnkvillar svo sem ljósopsstæring, hækkaður augnþrýstingur, þrönghornsgláka eða verkir í auga.
Verkir og óþægindi í augum, þokusýn, ára í auga eða litablettir í tengslum við roða í augum vegna vökvasöfnunar í táru eða bjúgs í glæru, geta verið merki um bráða þrönghornsgláku. Komi fram fleiri en eitt þessara einkenna á að hefja meðferð með ljósopsþrengjandi augndropum (miotic eyedrops) og sjúklingur á strax að hafa samband við sérfræðing.
Sjúklingar eiga að fá ítarlegar leiðbeiningar um rétta notkun Atrovent innöndunarlausnar. Sérstaklega skal benda þeim á að forðast að lausnin berist í augun. Mælt er með að lausnin sé gefin um munnstykki. Sé það ekki hægt og öndunargríma notuð verður hún að passar vel. Sérstaklega skal benda sjúklingum sem eiga á hættu að fá gláku að verja augun.
Nýru og þvagfæri: Gæta skal varúðar hjá sjúklingum sem eru með teppu í þvagrás, t.d. blöðruhálskirtilsstækkun eða þrengsli í blöðruhálsi.
Truflanir á maga- og þarmahreyfingum: Sjúklingar með slímseigjusjúkdóm (cystic fibrosis) geta átt meiri hættu á að fá truflanir á maga- og þarmahreyfingum.
Aukaverkanir:
Algengar (>1/100 til <10):
Taugakerfi: Höfuðverkur, sundl
Öndunarfæri: Erting í hálsi, hósti
Meltingarfæri: Munnþurrkur, ógleði, truflanir á maga- og þarmahreyfingum.
Sjaldgæfar (>1/100 til <10):
Augu: Þokusýn, ljósopsstæring, hækkaður augnþrýstingur, þrönghornsgláka, verkir í auga, ára í auga, blóðhlaupin augnslímhúð, bjúgur í hornhimnu.
Hjarta: Ofanslegilshraðtaktur, hjartsláttarónot.
Öndunarfæri: Óvæntur berkjukrampi (paradox), raddbandakrampi, bjúgur í koki, þurrkur í háls.
Meltingarfæri: Niðurgangur, hægðatregða, uppköst, munnbólga, bjúgur í munni.
Húð: Húðútbrot, kláði, ofsabjúgur.
Þvagfæri: Þvagtregða.
Mjög sjaldgæfar (>1/100 til <10):
Augu: Sjónstillingartruflanir.
Hjarta: Gáttatif, hraður púls.
Húð: Ofsakláði.
Algengar (>1/100 til <10):
Taugakerfi: Höfuðverkur, sundl
Öndunarfæri: Erting í hálsi, hósti
Meltingarfæri: Munnþurrkur, ógleði, truflanir á maga- og þarmahreyfingum.
Sjaldgæfar (>1/100 til <10):
Augu: Þokusýn, ljósopsstæring, hækkaður augnþrýstingur, þrönghornsgláka, verkir í auga, ára í auga, blóðhlaupin augnslímhúð, bjúgur í hornhimnu.
Hjarta: Ofanslegilshraðtaktur, hjartsláttarónot.
Öndunarfæri: Óvæntur berkjukrampi (paradox), raddbandakrampi, bjúgur í koki, þurrkur í háls.
Meltingarfæri: Niðurgangur, hægðatregða, uppköst, munnbólga, bjúgur í munni.
Húð: Húðútbrot, kláði, ofsabjúgur.
Þvagfæri: Þvagtregða.
Mjög sjaldgæfar (>1/100 til <10):
Augu: Sjónstillingartruflanir.
Hjarta: Gáttatif, hraður púls.
Húð: Ofsakláði.
Skammtar:
Skammta á að laga að einstaklingsbundnum þörfum og sjúklingar eiga að vera undir reglulegu eftirliti.
Fullorðnir: 0,25 - 0,5 g (1 - 2 mL) 3 - 4 sinnum á sólahring.
Heildarskammtur á sólahring má ekki vera stærri en 2 mg.
Skammta á að laga að einstaklingsbundnum þörfum og sjúklingar eiga að vera undir reglulegu eftirliti.
Fullorðnir: 0,25 - 0,5 g (1 - 2 mL) 3 - 4 sinnum á sólahring.
Heildarskammtur á sólahring má ekki vera stærri en 2 mg.
Börn:
0,25 mg (1 mL) 3 - 4 sinnum á sólahring.
⚕️ Sérlyfjaskrá
0,25 mg (1 mL) 3 - 4 sinnum á sólahring.